Eg nyttar ikkje nynorsk dagleg, men har alltid vore glad i skriftmålet, særleg i dei meir klassiske formene, t.d. Vinje, Garborg, Eskeland, Vesaas var mindre klassisk, men ein gud på jorda.

Greitt, då er me på same side: Me er alle glade i nynorsk.

Likevel meiner eg at mykje av agget mot bokmål i målrørsla, og kanskje særleg på denne subredditen, er grunna på ei rekkje mistydingar. Eg skjønar godt at ein som nordmann kan kjenna at dansken er djevelen, men me bør ikkje mista gangsynet.

1) Det er sogelaust å segja at det danske riksmålet som vart skrive i Noreg ikkje var norsk. Det danske riksmålet var fram til 1400-talet svært konservativt. Til dømes skreiv danskane med sokalla harde konsonantar, sjølv om ljodbrigdet til dei blaute hende på 1100-talet. Frå 1400-talet var det danske skriftspråket lite standardisert, og kvar forfattar skreiv i stor mon på sitt eige vis. På denne tida ser me mange ulike måldrag i skrifta, til dømes jyske måldrag som på mange måtar liknar vestnordisk (me kjem tilbake til jyske). Først fra 1600-talet byrja ei standardisert og moderne dansk skrift å oppstå. Viktige figurar i denne soga er danske Peder Syv, norske Petter Dass og liknande. Desse forfattarane skreiv på samme språk, med sitt eige lokale preg; dei las kvarandre og påverka kvarandre, til og med over Skagerak. Men kolossen i dansk litteratur, og sjølve Shakespeare-en for dansk skriftkultur, er likevel Ludvig Holberg, som var norsk. Ta det innover dykk: Personen som påverka moderne dansk skriftmål mest, var norsk. Etter denne tida brukte norske forfattarar det såkalt danske målet til å skriva stor litteratur, som ikkje kunne ha vore skriven om forfattarane ikkje kjende seg heime i språket. Wergeland, Bjørnson og Ibsen var forfattarar av internasjonal kaliber. Les noko Wergeland, les ifrå Peer Gynt, og seg då at dansk riksmål ikkje romma norsk! Det romma norsk, for det var ein naturleg del av norsk skriftkultur, utvikla av nordmenn. Kanskje utanom H.C. Andersen kan me segja at dei som meistra dansken best, og skreiv den største litteraturen på dansk, var nordmenn. Det var dei som utvikla språket mest. Den danske skriftkulturen var altso ein felles arv, som nordmenn kjende seg heime i med små modifiseringar.

2) Sjølv om me er glade i nynorsk, og høgnorsk for den del, så må me vedgå at språket nettopp er konstruert, dvs. skipa av ulike former frå ulike dialekter på ein uorganisk måte. I motsetnad til dansken, som fram til 1907 vart utvikla av norske forfattarar, vart nynorsken skipa mesta som eit tankeeksperiment. Som me alle veit, likte Ivar Aasen dei vestlandske dialektane best, fordi han meinte dei var meir opphavlege, og mindre fordanska. Det merkelege er at dei typisk vestnordiske draga, ikkje er unike for norsk, men finst i svenske og danske dialektar, og at dei typisk danske draga, ikkje hende i norske dialektar på grunn av dansken, men på grunn av svært utbreidde ljodbrigder i skandinaviske mål.

La oss se på eit par døme:

• Typisk vestnordisk drag er omlyd i verb av typen stela - stal - stole (mot dansk og svensk stjålet/stulit). Dette draget er klassisk òg for vestdanske dialektar, til dømes jysk og fynsk.
• Typisk norsk drag er trekjønssystemet. Men trekjønssystemet har både på dansk og svensk vore det vanlegaste systemet fram til utpå 1900-talet, sjølv om skriftspråka nyttar sokalla felleskjøn eller utrum.
• Typisk dansk drag er monoftongering av au, øy og ei til ø og e. Dette draget finst likevel i norske dialektar som østfoldsk og nokre trøndermål.

Både monoftongering og blaute konsonantar var dessutan prestisjemarkørar både hos norske og svenske (som hadde eiga monoftongering) skribentar, allereie før dansketida.

Nynorsken er ikkje representativ for korleis norsken ville ha utvikla seg om det ikkje var for dansketida, fordi nynorsken er bygd på dialektar frå plassar som ikkje akkurat var maktas kjerneområde. Eit sjølvrådande Noreg kunne like godt ha utvikla monoftongering og tokjønssystem i skriftspråket, akkurat som Sverige og Danmark, med påverknad frå dei byane og fylka som hadde mest makt (Bergen hadde tidleg to kjønn, medan Trøndelag tidleg hadde monoftongering), og noko påverknad frå grannelanda Sverige og Danmark.

Dette er noko av grunnen til at nynorsken har utvikla seg til eit skriftspråk som stort sett vert nytta i fjellbygdene på Austlandet og på Vestlandet. Aasen, og seinare målmenn, har prioritert dialektar og ordformer som liknar formene i ei viss form for norrøn, altså kva islendingar skreiv på 1200-talet. Eg segjer ikkje at det er eit tilfeldig val, men det vil til dømes ha vore lite representativt for dei norske talemåla på 1200-talet langs den austlandske kysten, før dansketida. Den store islandske forfattaren Halldor Laxness likte ikkje nynorsk nettopp av denne grunnen. Han meinte at nordmennene stal den islandske kulturarven ved å lata som om at dei islandske sogene skulle vera grunnlaget for moderne norsk mål. Han kalla nynorsken "ein full svenske som prøver å snakka gamalislandsk".

Dette er òg noko av grunnen til at nordmenn og norske forfattarar alltid har følt seg meir heime i dansken og seinare bokmålet (som de framleis, og med rette, kallar dansk eller dansknorsk). Bokmålet vart utvikla gjennom 500 år av skrivande nordmenn frå alle landsdelar, medan nynorsken i stor mon har utvikla seg til ein standardisert vestlandsdialekt. Eg vedgår at vekslande regjeringar og språkråd/språknemnd må få noko av skylda for dette, men endå so glade me kan vera i nynorsken, vert det feil å skilja mellom ein "norsk" nynorsk, og eit "unorsk" bokmål, med mindre me vil segja at Dass, Holberg, Wessel, Wergeland, Ibsen, osv. osv. ikkje var norske.

Ein annan ting er at me ofte går altfor langt i å framheva skilnadene mellom ulike skandinaviske språk, når dei eigentleg er svært, svært like, og dei har alltid utvikla seg i kontakt med kvarandre. Vår tid er kanskje den tida med minst språkkontakt mellom dei skandinaviske landa, og det er ei trist utvikling. Skandinavisk påverknad er vel i alle høve betre enn anglo-saksisk.

Her kjem eit viktig atterhald: Eg har ikkje orka å finna kjelder på påstandane her. Ingen av påstandane seier noko spesielt omtvista. Dei kjem av mange års lesnad, og eg likar ikkje å nytta KI, korkje for å skriva eller for å faktasjekka. Alle fakta- og språkfeil kjem frå meg, og ikkje ei datamaskin. Ta det som tankevekkjande eller tankespinn; det er opp til dykk. Eg skjønar at mykje anti-dansk/anti-bokmål innhold her på Reddit er godlynt "banter", og at eg kanskje tek det for alvorleg. Men er me skandinavar om me ikkje tek ting for alvorleg?

Jeg prøver å få oppleve motsatt utfordringer enn det vanlige. Jeg prøver å få til motsatte utfordringer fordi jeg blir kaotisk med regler og ikke kaotiske uten regler derfor lar jeg utfordringer gå motsatt enn vanlig utfordringer.

(beklagar viss kryssposting er upopulært!)

klarte ikkje å halde meg då eg såg denne kommentaren under ei sak om straumselskapet Wattn (eller «Wann», som eg seier, då) som fjerna nynorsk.

faktisk ganske nysgjerrig på kva hen tenker, men så langt kom eg ikkje. blokkert!

lenke: https://www.instagram.com/p/DewNhqOiBfW/

(edit: eg er si.etc og vart blokkert av eriksenrhe)

Sitat:

«A true leader is only as strong as the joke he can take at his own expense.»
— Bess Kalb, manusforfattar for Jimmy Kimmel Live!

Oppdatering: …så det får snert og slagkraft og kunne stått på ei t-skjorta…

Hei! Eg er frå Island og har lyst til å lære nynorsk. Kva er den beste måten å kome i gang på?

Hei!

I det siste har eg tenkt mykje på korleis ein kan styrkja nynorskens stilling i det norske samfunnet. Eg er aspirerande historikar og har forelska meg i den norske nasjonalromantikken, Ivar Aasens livsverk og det gamle norske målet vårt. Difor synest eg det er trist å sjå korleis norske språklege særtrekk gradvis blir svekte, medan både dansk språkleg arv og nyare engelskpåverknad framleis set sitt preg på samfunnet.

I media diskuterer ein ofte korleis engelskspråkleg kultur og språk får stadig større innverknad i Noreg. Eg meiner likevel at me òg burde diskutera korleis me kan ta vare på det særnorske språket vårt, styrkja dialektane og føra vidare dei språklege tradisjonane som har vakse fram gjennom hundreåra, og stoppa dansk kulturpåverknad frå å ta over.

Eg har ei eiga teori om kvifor nynorsken har mista mykje av den innverknaden han ein gong hadde. Kan det katastrofale samnorskprosjektet ha vore ein del av årsaka? I forsøket på å sameina nynorsk og bokmål vart nynorsken etter mi oppfatning ført bort frå mykje av det som gjorde han til eit sjølvstendig og særmerkt norsk skriftspråk. Kanskje var dette med på å framandgjera han for folk som elles kunne ha kjent seg heime i målet. I tillegg trur eg at det framleis finst ein kulturelt nedervd motvilje mot nynorsk og eldre norske språkformer. Men dette er berre tankar eg gjerne vil høyra andre sine meiningar om.

Sjølv har eg eit mål om å bli politikar ein dag, og eg ønskjer at målsaka skal bli ei av hjartesakene mine. Eg vil gjerne arbeida for at eldre norske ord og språklege særtrekk får ein større plass i kvardagen, og at me i større grad byggjer vidare på vår eiga språklege arv. Island er eit interessant døme på eit land som aktivt har teke vare på språket sitt og skapt nye ord med utgangspunkt i eldre språklege røter. Eg ønskjer meg ein liknande, språkleg medviten politikk i Noreg, med utgangspunkt i den norske språkhistoria og tradisjonen vår.

Utfordringa er at eg sjølv kjem frå ein danskprega kultur. Eg har berre arbeidd målretta med å gjera nynorsk til hovudmålet mitt dei siste tre åra, og eg har framleis mykje å læra. Difor synest eg det kan vera vanskeleg å vita kva eldre ord, uttrykk og språklege trekk det kunne vore naturleg å ta i bruk att.

Difor ynskjer eg å spørja dykk:

• Kva eldre nynorske eller norske ord meiner de fortener å bli tekne i bruk att?
• Kva framandord kunne me ha erstatta med ord som byggjer på eldre norsk språk?
• Kva språklege særtrekk frå dialektane våre og det eldre norske målet burde me vera flinkare til å ta vare på?
• Korleis meiner de at me kan styrkja nynorskens stilling i samfunnet utan å gjera skriftspråket kunstig eller fjernt frå talemålet til folk?
• Kva meiner de om teorien min om at samnorskpolitikken bidrog til å svekkja nynorskens stilling?

Eg reknar med at mange her kjem frå område med sterke dialekttradisjonar og har mykje kunnskap om dette. Eg hadde difor sett stor pris på både konkrete språklege forslag og innspel til dei språkpolitiske tankane mine.

Ha ein fin dag vidare!

PS: Eg veit at nynorsken min ikkje er heilt på topp enno, men eg arbeider med han. De må gjerne korrigera språkfeil og koma med forslag til betre formuleringar!

Sendt frå Vy bussen.

Det er reint utruleg korleis ein matematikprøve kan gjera bruk av nynorsk. Eg trur dette må vera fyrste gongen eg har vore borti noko slikt i løpet av heile skulegangen min. Eg visste ikkje at jamvel tala hadde teke til å tala nynorsk. No ventar eg berre på at kalkulatoren skal byrja å skrive «eg» i staden for «jeg».

Som dere sikkert ser, skriver jeg på bokmål. Jeg har alltid levd med det, har lært det, og bor i Drammen. Jeg har derimot alltid hatt respekt for nynorsk. Ikke bare har jeg respekt for det, men mener helt oppriktig at det burde være det eneste skriftspråket i Norge. Ja, vi kunne kanskje revidert nynorsk for å inkludere flere dialekter, men jeg hater, hater, hater bokmål. Det er dansk i praksis, spør du meg, burde vi ha mere islandske og gammelnorske ord. Det norske språket er ikke i fare for å bli utvanna av innvandrerspråk, tvert imot, har vi blitt kulturkolonisert av danskene og amerikanerne i nå 500 år. Bare vit det, at det er ikke alle på østlandet er som er komplette brødgjøker. Radikalt nynorsk, fri fra amerikansk, britisk, dansk og lavtysk innflytelse som det i den grad det er i dag, er min våte drøm.

Heilt samd!

«Et annet forslag gikk ut på å erstatte "bokmål" med "dansk-norsk". Det ble sagt fra om at dette navnet ville føles som "en utfordring til oss, som kaller oss riksmålsfolk", men ved voteringen var det likevel svært nær ved å bli vedtatt, det ble forkastet med 18 mot 17 stemmer.» - Kjelde

23 So for han derifrå upp til Betel. Medan han gjekk uppetter vegen, kom det nokre smågutar ut or byen. Dei gav seg til å spotta han og ropa: Kom hit, din snauskalle! Kom hit, din snauskalle!\ 24 Han såg attum seg, og då han vart var dei, lyste han forbanning yver dei i Herrens namn. Då kom tvo binnor ut or skogen og reiv i hel tvo og fyrti av borni.

Bra han ikkje tok i for mykji med tuktinga