De heer Van Haersma Buma (CDA):

De minister heeft het over de vele maatregelen die genomen worden, maar toch heeft hij over de mogelijkheden om verheerlijking strafbaar te stellen maar één ding gezegd en dat is dat het "gedachtepolitie" zou zijn. Wil de minister daarop wat reflecteren en kan hij inhoudelijker ingaan op het probleem dat op dit moment ook het internet vol zit met uitingen die het verheerlijken zijn van geweld, terwijl daar niet tegen kan worden opgetreden? 

Minister Opstelten:

Ik wil dat graag doen. Ik heb overigens wel meer gezegd dan "gedachtepolitie", maar dat is kennelijk bij de heer Buma zo overgekomen. Ik heb ook gezegd dat natuurlijk heel veel maatregelen al mogelijk zijn. Ik heb eerder aangegeven dat ik niet voor het voorstel van de heer Buma voel. Strafbaarstelling van verheerlijking raakt de vrijheid van meningsuiting en in mijn ogen is dat een groot goed in onze samenleving. Onder strafbaarstelling van verheerlijking van terrorisme zouden immers al snel allerlei uitingen vallen, waarvan het zeer onaannemelijk is dat zij enig verband houden met terrorisme. Ik denk aan smakeloos puberaal gedrag op het internet, want daar heb je het dan ook over. Het zal zelfs de overgrote meerderheid van uitingen betreffen die onder een dergelijke strafbaarstelling zouden vallen. Dat wijst erop dat anders dan bij de strafbaarstellingen inzake haatzaaiing, opruiing of poging tot rekrutering en voorbereidingshandeling van terrorisme bij een strafbaarstelling van verheerlijking door het OM of de rechter onvoldoende één lijn kan worden getrokken tussen uitingen die wel en die niet zo gevaarlijk zijn dat zij een inbreuk op de vrijheid van meningsuiting zouden kunnen rechtvaardigen. De genoemde andere strafbaarstellingen geven bovendien voldoende mogelijkheden om op te treden tegen kwaadaardige uitingen die aanzetten en kunnen leiden tot terroristische daden. 

De heer Van Haersma Buma (CDA):

Is het daarmee gedachtepolitie? 

Minister Opstelten:

Wat zegt u? 

De heer Van Haersma Buma (CDA):

Is het daarmee gedachtepolitie, zoals u eerder zei? 

Minister Opstelten:

Ik vind dat wel als je die kant uitgaat. Verheerlijking is vaak ook een opinie van iemand. Je gaat dus zeggen dat je een opinie op dat niveau niet naar buiten mag brengen en je belast de politie ermee om dat allemaal te volgen. Daarmee gaan wij net even de grens over. We zitten gewoon in een open samenleving met vrijheid van meningsuiting, al is die wel voldoende begrensd door de strafwet. Daarom gaat het. Vanwege die kern kunnen de heer Buma en ik elkaar op dit punt niet vinden, nog niet. 

De heer Van Haersma Buma (CDA):

De argumenten van de minister staan zo ver naast de werkelijkheid. Dat is apart. Belediging is ook strafbaar. Het Openbaar Ministerie moet beoordelen of iets een puberaal grapje is of belediging. Bij bedreiging hebben we precies hetzelfde. Dat is de aard van uitingsdelicten. Hier zien we dat de slimmerds niet zeggen: doe het ook. Ze maken echter wel dat de sfeer ontstaat dat je het gaat doen door het onthoofdingsfilmpje met opruiende teksten te laten zien. De minister beschouwt dit kennelijk als normaal onderdeel van de vrijheid van meningsuiting. Als we die trede opgaan, zijn we een trede dichter bij geweld. De minister wil dat toelaten. Mijn stelling is dat je het moet verbieden. 

Minister Opstelten:

Ook in die situatie heeft het Openbaar Ministerie de afweging gemaakt of de beelden die u schetst al dan niet strafbaar waren. Over in ieder geval één filmpje is het OM tot de conclusie gekomen dat het niet zo was. 

De heer Van Haersma Buma (CDA):

Dat is het probleem! 

De voorzitter:

Nee, we gaan even naar de heer Pechtold. 

Minister Opstelten:

Dat vind ik dus niet. Ik vind het aanvaardbaar dat men tot die conclusie komt. Bovendien vind ik het verkeerd als ik me met dat soort zaken ga bezighouden. Iedereen vroeg wat ik van die en die beelden vond. Ik vind ze walgelijk. Dat betekent niet dat het strafrechtelijk vervolgd moet worden. 

Handelingen II 2013/14, nr. 105, item 6

"Edit: Dit was een oprechte vraag en het antwoord blijkt nee te zijn. Dank aan degenen die dit wilde beantwoorden zonder direct in de aanval te gaan :) Verder begrijp ik dat volgens het CBS de vermogensongelijkheid afneemt. Ze geven zelf echter ook toe dat dit alle belastingontduiking/ontwijking niet mee neemt. "

De quote 500 is weer gepubliceerd en de VVD kan zijn vingers er weer bij aflikken. De nieuwe rijkste 'Nederlander' woont al jaren niet meer in Nederland, en betaalt dus ook geen cent belasting. Evenals Charlene Heineken. Waarom mogen deze mensen hun paspoort houden, als er geen belasting wordt betaald?

Het Nederlandse paspoort is best een privilege. Zou het niet mogelijk, en veel eerlijker zijn, om iemand de nationaliteit af te nemen als die persoon niet in Nederland woont en hier geen belasting betaalt? Waarom wel de baten maar niet de lasten?

De zetelverdeling is al gedeeld, maar het verhaaltje erbij en de extra vragen zijn toch altijd wel interessanter. Zo heeft D66 of VVD een probleem als de begroting er doorkomt.

Mona Keijzer zou 8 tot 10 zetels kunnen halen. Lijkt me te weinig om de moeite te nemen om een partij op te richten als het haar om meer te doen is dan een zeteltje in de Tweede Kamer vast te houden.

De vragen over het aanstaande vaderschap van Jetten (in een ander artikel) zijn misschien ook wel interessant, want vooral langs de partijlijnen beantwoord. Het is jammer dat een paar maanden terug geen vragen gesteld zijn over Lidewij de Vos en haar zwangerschap, om de vooroordelen op dit punt nog even te bevestigen.

Wel, dat had niemand kunnen voorzien :-)

Gelukkig is de vrijheid van meningsuiting overeind gebleven!

https://archive.is/20261023141645/https://www.nrc.nl/nieuws/2026/10/23/hoe-moet-het-wel-een-minderheidskabinet-tweede-kamerleden-in-kopenhagen-en-oslo-op-zoek-naar-het-antwoord-a4939437

Ik heb de afgelopen jaren heel wat discussies online gevoerd met Redditors (ik vermoed vaak echt mensen en zeker niet altijd bots) die allerlei uiterst rechtse sympathieën koesteren. Van mensen die flagrant extreemrechts zijn en zeggen dat alle mensen van kleur gedeporteerd moeten worden, tot mensen die na veel wikken en wegen bij JA21 uitkwamen. En dan heb je nog SGP en BBB stemmers, hoewel de eerste nauwelijks online actief lijken te zijn (wat denk ik wel past bij hun stemvoorkeur).

Soms komen die kiezers meteen ter zake, soms ben je tientallen comments bezig om te achterhalen wat ze vinden. Dat laatste vooral omdat hondenfluitjes erg populair zijn ('Iedereen weet wie ik bedoel' etc.). Onder de streep komt altijd de aap uit de mouw als je maar lang genoeg doorvraagt: ze voelen zich bedreigd.

Die emotie betreft steeds hun identiteit of hun groepslidmaatschap (waar veel van die Redditors trouwens altijd een volstrekt arbitraire definitie voor hanteren). Ze zien de omgeving om zich heen veranderen en vinden dat eng. Het ingewikkelde is ook nog eens dat feiten er niet toe doen. Psycholoog Dan Kahan heeft onderzocht op welke manier mensen zoiets als statistiek en cijfers duiden en toonde aan dat je politieke overtuiging sterk van invloed kan zijn op je analyse van cijfers. Klinkt raar, maar exact dezelfde cijfers worden door uiterst rechts stemmers anders geïnterpreteerd dan door de rest.

Ik ben op zoek gegaan naar vragen die je die mensen kan stellen om zonder veel omwegen te achterhalen hoe de vork in de steel zit en ik denk dat een vraag zoals deze eraan zou kunnen voldoen:

Vind je dat Nederlanderschap volgt uit de wet en zijn dat dus échte Nederlanders, of heb je meer nodig om vast te stellen wie échte Nederlanders zijn?

In een interview door Lex Bohmeijer van de Correspondent met Nikki Sterkenburg benoemde ze ook dat racisme het overkoepelende thema lijkt te zijn. Niet altijd even duidelijk, maar na doorvragen is dat toch vrijwel altijd het achterliggende punt.

Nu is de vraag: kun je nog wel in discussie gaan met uiterst rechtse stemmers over politiek beleid, of is de vraag hierboven voldoende om de discussie eerst daarover te voeren? Nederlanderschap volgt namelijk uit de wet in een democratische rechtsstaat, dus elke discussie over politiek beleid waarbij bovenstaande vraag niet aan bod is gekomen is denk ik zinloos. Wat vinden jullie?